Το ψωμί, ψωμάκι..

Εκφράσεις όπως «βγάζω το ψωμί μου», «είπα το ψωμί ψωμάκι», «φάγαμε μαζί ψωμί κι αλάτι» αποδεικνύουν ότι ο άρτος, το ψωμί, υπήρξαν βασικό είδος διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα. Δεν είναι τυχαίο, ότι μέχρι και σήμερα, όταν πέσει ένα κομμάτι ψωμιού κάτω, το σηκώνουμε, το φιλάμε και το ξαναβάζουμε στο τραπέζι.

Η πρώτη έκφραση σημαίνει ότι εργάζομαι για να κερδίσω χρήματα που θα μου διασφαλίσουν τα απαραίτητα για τη διατροφή μου που σημαντικότερο κομμάτι της είναι το ψωμί. Την έκφραση «είπα το ψωμί ψωμάκι» τη χρησιμοποιούμε για τις περιόδους εκείνες της ζωής που είναι οικονομικά δύσκολες και μας έλειψε ακόμη και το ψωμί. Όταν θέλουμε να δηλώσουμε πως περάσαμε μεγάλες δυσκολίες με κάποιον συνάνθρωπο μας και δεθήκαμε μαζί του χρησιμοποιούμε την έκφραση «φάγαμε μαζί ψωμί κι αλάτι». Και το ψωμί και το αλάτι υπήρξαν  δύο βασικά και φθηνά προϊόντα για τον Έλληνα.

Continue Reading

Τα σύκα, ο συκοφάντης και η συκοφαντία..

Οι Αθηναίοι ονόμαζαν «Ιερά συκήν» τον τόπο όπου βρήκαν για πρώτη φορά το δένδρο της συκιάς και θεωρούσαν τα σύκα την πρώτη τροφή που κατάφεραν να προμηθευτούν καλλιεργώντας τη γη.  Από την αρχαιότητα έως σήμερα υπάρχει στην Ελλάδα ποικιλία σύκων που ονομάζονται «βασιλικά» ή «σύκα βασίλεια» και που αποδεικνύει την ιδιαίτερη αγάπη που τρέφουν για αυτά οι Έλληνες εφόσον τα θεωρούν βασιλική τροφή. Οι Αθηναίοι μάλιστα είχαν ψηφίσει ειδικό νόμο, ο οποίος απαγόρευε να γίνεται εξαγωγή των σύκων της Αττικής γης, ώστε να μπορούν να τα απολαμβάνουν μόνον οι κάτοικοι της. Ωστόσο, κάποιοι Αθηναίοι που ήθελαν να πλουτίσουν προσπάθησαν παρανόμως να κάνουν εξαγωγή σύκων. Τότε το Αθηναϊκό κράτος θέσπισε άλλον νόμο που επέτρεπε σε όλους τους πολίτες να καταγγέλουν όποιον γνώριζαν ότι παρανομεί.

Έτσι γεννήθηκε μία νέα λέξη στην ελληνική γλώσσα’ η λέξη «συκοφάντης»! Συκοφάντης = σύκα + φαίνω = φανερώνω

Continue Reading

“Άρπαξε την ευκαιρία από τα μαλλιά..”

Της Νάνσυ Μπίσκα

Δύο από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας ο Πιττακός ο Mυτιληναίος και ο Περίανδρος ο Kορίνθιος μας άφησαν δύο πολύ σημαντικά αποφθέγματα που μοιάζουν πάρα πολύ μεταξύ τους, τόσο στη διατύπωση, όσο και στο νόημα και έχουν σχέση με τον “καιρό” και συγκεκριμένα την κατάλληλη ευκαιρία.

Το ένα διατυπώθηκε από τον Πιττακό τον Μυτιληναίο, έναν από τους επτά σοφούς, ο οποίος με δύο λέξεις μας προτρέπει με μία πολύ σπουδαία συμβουλή:  “Γνώθι καιρόν”, δηλαδή να γνωρίζουμε την κατάλληλη ευκαιρία. Το δεύτερο, διατυπωμένο κι αυτό με δύο λέξεις, είναι του Περιάνδρου της Κορίνθου. Το απόφθεγμα αυτό αναφέρει: «Καιρόν πρόσμενε», δηλαδή πρόσμενε περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία.

Continue Reading

Όλα δεξιά..

Οιωνοσκόπος είναι ο μάντης οι οποίος εξηγεί την θέληση των Θεών σύμφωνα με το πέταγμα των αρπακτικών πουλιών. Οιωνός στα αρχαία ελληνικά είναι το αρπακτικό πτηνό και το ρήμα σκοπέω,-ώ σημαίνει εξετάζω, παρατηρώ.

Οι οιωνοσκόποι κοιτώντας προς τον Βορρά έβλεπαν τα αρπακτικά πτηνά, δηλαδή τους αετούς, τα κοράκια και τους γύπες. Ανάλογα με το από πού έρχονταν και προς τα που πέταγαν, οι οιωνοσκόποι μπορούσαν να δώσουν μία εξήγηση.

Continue Reading

Τα έθιμα του Δωδεκαημέρου

Της Νάνσυ Μπίσκα

Η εορτή των Χριστουγέννων εντάσσεται σε έναν ευρύτερο κύκλο που ονομάζεται στη λαογραφία «Δωδεκαήμερο». Οι δώδεκα αυτές ημέρες περιλαμβάνουν τα Χριστούγεννα, την Πρωτοχρονιά και την εορτή των Φώτων. Πολλά από τα έθιμα του δωδεκαημέρου έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα και ονομάζονται «διαβατήρια» γιατί ακριβώς μας βοηθούν στη ‘διάβαση’, στη μετάβαση δηλαδή από τη μία εποχή στην άλλη, από τη μία κατάσταση στην άλλη, από τη νεότερη ηλικία στη μεγαλύτερη και ούτω καθεξής.

Ο άνθρωπος πάντοτε διακατεχόταν από τον φόβο για το άγνωστο κατά την κρίσιμη διάβασή του από μια παλαιά κατάσταση σε μια νέα. Γι’ αυτό προσπαθούσε να προλάβει κάθε κακό, να μαντεύσει τι θα γίνει στο μέλλον ή να το προκαλέσει, εάν αυτό ήταν δυνατόν. Έπρεπε λοιπόν να «εκβιάσει την τύχη» ώστε να είναι με το μέρος του ή να παρακαλέσει τον Θεό να ευλογήσει τη νέα περίοδο που έρχεται. Continue Reading

Η Ελληνική γλώσσα δρόμος για την αλήθεια

Της Νάνσυ Μπίσκα
Δημοσιεύθηκε στο Ελληνοκαναδικό Περιοδικό “CHARISMAG” και στην Ελληνο-Αμερικανική  Εφημερίδα “Ομογένεια και Αθλητισμός”, Δεκέμβριος 2016
Οι ημέρες των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς αλλά και των Φώτων προσφέρουν μία μοναδική ευκαιρία για ενδοσκόπηση, περισυλλογή και εσωτερική αναμόρφωση. Με οδηγό, την αξεπέραστη σε αξία, ελληνική γλώσσα θα προσεγγίσουμε ορισμένες λέξεις που χρησιμοπούμε καθημερινά χωρίς να αντιλαμβανόμαστε τη βαθύτερη σημασία τους.
Η κατανόηση λέξεων όπως η Αλήθεια, η Γνώση, η Συνείδηση, η Μετάνοια, η Συγγνώμη και η Συγχώρεση συμβάλει στο να καταστεί ο ανθρώπινος ιστός της κοινωνίας μας πιο συνεκτικός. Σύμφωνα με τον Επίκουρο Καθηγητή Αστροφυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Μάνο Δανέζη[1], το εννοιολογικό περιεχόμενο αυτών των λέξεων συμβαδίζει απολύτως με τη Σύγχρονη Επιστήμη καθώς η «Γνώση» και η «Συνείδηση» αναφέρονται σε παρελθοντικές ψεύτικες και παραπλανητικές πληροφορίες οι οποίες δημιουργούνται στο πλαίσιο της εγκεφαλικής εικονικής πραγματικότητας[2].
Ο Αριστοτέλης μας υπενθυμίζει ότι «Πάντες νθρωποι το εδέναι ρέγονται φύσει». Δηλαδή όλοι οι άνθρωποι από τη φύση τους επιθυμούν την γνώση. Λέμε, μάλιστα, ότι αναζητούμε την αλήθεια μέσω της γνώσης. Τι σημαίνει όμως «Αλήθεια» και τι «Γνώση;»

Continue Reading

Επιμένει ελληνικά ο ομογενής αστυνομικός που αφόπλισε τον τρομοκράτη στο Μανχάταν

Του Δημήτρη Τσάκα 10 Νοεμβρίου, 2017, ΕΘΝΙΚΟΣ ΚΗΡΥΚΑΣ

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ. Επιμένει ελληνικά ο ομογενής αστυνομικός Γιάννης Χασιώτης που συμμετείχε στον αφοπλισμό του Σαϊφούλο Σαϊποφ που στις 29 Οκτωβρίου προκάλεσε το μακελειό στο Μανχάταν.
Η αυταπάρνηση και ο ηρωισμός του 38χρονου Ελληνοαμερικανού, όπως έγραψε ο «Ε.Κ.», έχουν ήδη καταγραφεί στην ιστορία της Αστυνομίας της Νέας Υόρκης.

Ο ηρωικός αστυνομικός δεν είναι υπόδειγμα μόνο στα καθήκοντά του, αλλά και παράδειγμα προς μίμηση για τους έφηβους και νέους επαγγελματίες της Ομογένειας, αφ’ ενός μεν διότι επιμένει ελληνικά, αφ’ ετέρου δε διότι λαμβάνει πάντα το «γηράσκω αεί διδασκόμενος» που του υπενθύμιζε συχνά ο αείμνηστος πατέρας του. Αν και έχει διδαχτεί την ελληνική γλώσσα από τον πατέρα του Κωνσταντίνο Χασιώτη που καταγόταν από το Λιτόχωρο της Μακεδονίας και από τα προσκυνηματικά ταξίδια στην Πιερία και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, εν τούτοις συνέχισε και μετά τον θάνατο του πατέρα του να μελετά μόνος του.

Continue Reading

Ο Ηρωϊσμός είναι έννοια Ελληνική

Γλωσσικό αφιέρωμα στην 28 Οκτωβρίου
Της Νάνσυ Μπίσκα

Οι λέξεις «ήρως», «ήρωας» και η έννοια «ηρωισμός» είναι αποκλειστικά ελληνικές. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ελληνική  λέξη «ήρως» είναι η πηγή της αντίστοιχων λέξεων στις δυτικές γλώσσες. Στο λεξικό «Ελλην Λόγος – Πώς η Ελληνική γονιμοποίησε τον παγκόσμιο λόγο» της Άννας Τζιροπούλου Ευσταθίου βρίσκουμε:

Στα γαλλικά “heros” “heroique” “heroisme”, στα ιταλικά “eroe”, “eroico”, “eroismo”, στα Ισπανικά “heroe”, “heroico”, “heroismo”, στα αγγλικά “hero”, “heroic”, “heroism”, στα γερμανικά “heros”, heroisch”, “heroismus”, “herr” (=κύριος, εκ του ήρως), στα λατινικά “heros”.

Continue Reading

Ο μαγικός κόσμος του Κομπολογιού

Της Νάνσυ Μπίσκα, περιοδικό Charismag, Sept 2017

Το Κομπολόι, με οποιαδήποτε μορφή κι αν εμφανίζεται, είναι ένα από τα πιο γνωστά, παράξενα και αμφιλεγόμενα αντικείμενα που χρησιμοποίησε ποτέ ο άνθρωπος και η ιστορία του πάντα χάνεται μέσα σε θρύλους, μύθους και παραδόσεις.Το άλλοτε λατρευτικό αυτό αντικείμενο έχει χάσει σήμερα την πρωταρχική κι αληθινή χρηστική και φιλοσοφική του αξία. Μέσα από μια πορεία λήθης έχει καταλήξει ν’ αποτελεί απλά και μόνο ένα διακοσμητικό αντικείμενο ή ένα παιχνίδι των δακτύλων μας σε στιγμές χαράς, λύπης ή ανίας. Ας ανιχνεύσουμε την ιστορική του πορεία μέσα από την έρευνα που έκανε η Γλύκα Μητσιού[1].

Continue Reading

Δεν υπάρχει βιώσιμη λύση για τον σημερινό Κόσμο έξω από την Ελληνικότητα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ – ΒΟΜΒΑ ΤΟΥ ΜΠ. ΘΟΡΝΤΟΝ ΣΤΗ ΝΑΝΣΥ ΜΠΙΣΚΑ, Περιοδικό «ΔΑΥΛΟΣ», Τεύχος 238, Οκτώβριος 2001
«Tο μοναδικό αντίδοτο στις πνευματικές τοξίνες της εποχής μας είναι η λαμπρή Ελληνική Γραμματεία. Φέρτε πίσω τους Έλληνες!»
Tον κώδωνα κινδύνου για την κατάσταση που επικρατεί στην ανώτατη εκπαίδευση κρούει ο γνωστός καθηγητής Bruce S. Thornton, καθηγητής Kλασικών και Aνθρωπιστικών Σπουδών του Τμήματος Ξένων Γλωσσών και Φιλολογίας του πανεπιστημίου Fresno στην Καλιφόρνια. Πρόσφατα δημοσίευσε την εργασία του με τίτλο “Ελληνικοί τρόποι: Πώς οι Έλληνες δημιούργησαν τον Δυτικό πολιτισμό” («Greek Ways. How the Greeks Created Western Civilization 2000») η οποία θεωρείται ως η συνέχεια του βιβλίου της Edith Hamilton πριν από 70 χρόνια με τίτλο “Ο Ελληνικός Τρόπος” («The Greek Way»).
Continue Reading